Cartoons? De rechtsstaat op de proef gesteld
Natuurlijk moet het in de vrije pers mogelijk zijn om kritische satire af te beelden. Deze vrijheid hoort bij een open samen leving. Hoewel zij niet is bedoeld als een recht om te kwetsen, wordt het door de rechterlijke macht eigenlijk wel zo uitgelegd; Pogingen van gekwetste groepen om hun gelijk bij de rechter te halen zijn op niets uitgelopen. Ook christenen en joden hebben moeten leren leven met de soms akelig spitse punt van het crayon.
Paul Scheffer, buitengewoon hoogleraar grootstedelijke problematiek aan de UVA, betoogt daarom in een bijdrage in het NRC Handelsblad van 4 februari dat in een open samenleving moet worden uitgelegd dat de vrijheid van meningsuiting een verworvenheid is die onlosmakelijk samenhangt met andere vrijheden (waaronder vrijheid van godsdienst). Alvorens tot die discussie te komen verwerpt Scheffer de mogelijkheid van inperking van de vrijheid van meningsuiting om twee redenen: 1) na een dergelijke ingrijpen is de stap naar verdergaande censuur een kleine en 2) het oproepen tot het ontzien van kwetsbare groepen in de samenleving is een vorm van ongelijke behandeling die eerder bijdraagt dan afbreuk doet aan marginalisatie.
[klik voor vergroting]
En dát is wat in ons land wel beter zou kunnen: minderheidsgroepen behandelen zoals iedere Nederlander. Moslims zitten in het verdomhoekje; Het heeft er soms de schijn van dat de wet selectief dient te worden uitgelegd zodra de islam in het geding is, mevrouw Verdonk weigert aan te nemen dat er sprake is van discriminatie op de werkvloer en islamitische scholen worden in de gaten gehouden omdat zij broeinesten van terrorisme zouden zijn. Het is daarom heel begrijpelijk dat binnen deze groep Nederlanders sommigen niet zonder meer aan willen nemen dat zij de vrijheid van meningsuiting moeten respecteren.
Binnen onze vrijheid van meningsuiting zijn er meer manieren om maatschappelijke kwesties aan de orde te stellen. Dit kan door subtiele satire of door grove confrontatie. Iemand die zich beroept op zijn beschaving zou zich mijns inziens niet door de heftige reactie van veel moslims moeten laten uitlokken om nog wat extra olie op het vuur te gooien. Een voorbeeld van hoe het wel kan heb ik uit het NRC Handelsblad geplukt (zie hierboven).


